طرحواره آسیب پذیری

طرحواره آسیب پذیری چیست و برخورداری از آن چه تاثیری بر زندگی فرد می گذارد؟ طرحواره های ناسازگار اولیه طبق نظریه جفری یانگ مجموعه باورهای مرکزی، خاطرات، احساسات و عواطف بدنی هستند که منجر به تجربه پریشانی و ناامنی در انسان می شوند. این طرحواره ها در جریان رشد و به علت ارضای نادرست نیازهای هیجانی پدید می آیند. یانگ در تئوری خود 18 طرحواره ناسازگار را شناسایی کرده است که آسیب پذیری یکی از آن ها است و منجر به نگرانی مفرط فرد در مورد ضرر یا بیماری می شود. برای آشنایی بیشتر با این طرحواره تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

طرحواره آسیب پذیری؛ آشنایی با مفهوم طرحواره های ناسازگار اولیه

طرحواره های ناسازگار اولیه مجموعه ای از باورهای مرکزی، خاطرات، احساسات و عواطف بدنی هستند که منجر به تجربه ناامنی و پریشانی در انسان می شوند. این طرحواره ها بیش از همه در نظریه اسکیماتراپی جفری یانگ مورد بحث قرار گرفتند. یانگ در تئوری خود این موضوع را مطرح کرد که همه انسان ها دارای 5 نیاز هیجانی اصلی هستند که نیاز به دلبستگی، هویت، آزادی بیان، پذیرش محدودیت و تفریح را در بر می گیرد.

 برآورده نشدن یا ارضای نادرست این نیازها در دوران کودکی در تعامل با خلق و خوی منحصر به فرد کودک منجر به شکل گیری باورها و هیجانات ناخوشایندی می شود که اغلب حول محور موضوعی خاص شکل می گیرند و طرحواره های ناسازگار اولیه نام دارند. براساس آنچه در نظریه جفری یانگ بیان شده 18 طرحواره ناسازگار وجود دارد که آسیب پذیری نیز یکی از آن ها است.

طرحواره آسیب پذیری چیست؟

طرحواره آسیب پذیری به مجموعه باورها، خاطرات و احساساتی گفته می شود که دائما به فرد گوشزد می کنند باید نسبت به آسیب ها و بیماری های احتمالی هشیار باشد و هر لحظه ممکن است در معرض خطر قرار بگیرد. این طرحواره منجر به برانگیختگی سیستم عصبی انسان می شود و اضطراب زیادی را ایجاد می کنند. این امر در دراز مدت فرد را در برابر انواع اختلالات اضطرابی آسیب چذیر می کند.

علل شکل گیری طرحواره آسیب پذیری

همان طور که گفته شد همه طرحواره های ناسازگار اولیه در پاسخ به ارضا نشدن صحیح نیازهای هیجانی پدید می آیند. در همین راستا یانگ معتقد است که طرحواره آسیب پذیری در کسانی شکل می گیرد که نیازشان به هویت، خودمختاری و استقلال به درستی برآورده نشده است.

در نتیجه افرادی که والدین به شدت مضطربی دارند که اجازه مستقل شدن را به فرزندشان نمی دهند و همواره در مورد موضوعات مختلف نگران هستند بیش از دیگران ممکن است که زمینه بروز طرحواره آسیب پذیری را در فرزند خود فراهم کنند. هم چنین افرادی که والدین سخت گیر یا بالعکس بسیار سهل گیری دارند و کسانی که از نظر زیست شناختی حساسیت بالایی به تنبیه و پیامدهای منفی نشان می دهند نیز بیش از دیگران دچار طرحواره آسیب پذیری می شوند.

طرحواره آسیب پذیری و اختلالات روانی

طرحواره آسیب پذیری با ایجاد اضطراب مزمن در زندگی افراد را در برابر انواع اختلال های اضطرابی از جمله اختلال اضطراب فراگیر و وسواس آسیب پذیر می کند. هم چنین این طرحواره در افرادی که مبتلا به خودبیمار انگاری یا هیپوکندریا هستند نیز دیده می شود. در حقیقت همه این بیماران خطرها و آسیب های پیرامون خود را بیش برآورد می کنند و در نهایت دنیا را جای بسیار ناامنی می دانند.

درمان طرحواره آسیب پذیری

برای درمان طرحواره آسیب پذیری ابتدا باید به کمک یک درمانگر از وجود آن در خود مطمئن شوید. توجه داشته باشید که آشنایی با مفهوم طرحواره ها به تنهایی برای تشخیص آن ها در خود یا دیگران کافی نیستند. در نتیجه لازم است ابتدا به یک روان شناس متخصص در حیطه اسکیماتراپی مراجعه کنید و ارزیابی های دقیقی در این باره انجام دهید. در صورتی که درمانگر طرحواره های ناسازگار خاصی را در شما مشاهده نماید به کمک تکنیک های هیجانی، شناختی و رفتاری مختلف به شما کمک می کند تا بتوانید با آن ها مقابله کنید و افکار و احساسات سالم تری را جایگزین آن ها نمایید.

سوالات متداول

– آیا ممکن است فرد در کنار طرحواره آسیب پذیری دچار طرحواره ناسازگار دیگری نیز باشد؟

بله، دراکثر موارد افراد به بیش از یک طرحواره ناسازگار دچار هستند. برای مثال بسیاری از افرادی که طرحواره آسیب پذیری را از خود نشان می دهند ممکن است دچار طرحواره وابستگی – بی کفایتی نیز باشند.

برای دریافت مشاوره در زمینه طرحواره های ناسازگار می‌توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

طرحواره خود تحول نیافته

آیا تا به حال در مورد طرحواره خود تحول نیافته چیزی شنیده اید؟ خود تحول نیافته یا خویشتن گرفتار یکی از انواع طرحواره های ناسازگار اولیه است که طبق نظریه جفری یانگ در اثر ارضای نادرست نیاز به هویت و خودمختاری در دوران کودکی شکل می گیرد. افرادی که دارای این طرحواره هستند تمام معنای زندگی و هستی خود را در وجود فرد دیگری می بینند. طبیعتا این مسئله در عملکرد روزانه آن ها در زندگی تاثیر گذشته و اختلالات گوناگونی را ایجاد می کند. ما در ادامه این مقاله به توضیحات بیشتری در مورد طرحواره خویشتن گرفتار ارائه کرده ایم. پس تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

طرحواره خود تحول نیافته؛ آشنایی با طرحواره های ناسازگار اولیه

قبل از اینکه با طرحواره خود تحول نیافته آشنا شوید لازم است که مفهوم طرحواره های ناسازگار اولیه را بیشتر بشناسید. طرحواره های ناسازگار اولیه مجموعه ای از باورهای مرکزی، خاطرات، عواطف و احساسات بدنی هستند که رویارویی با آن ها به تجربه نوعی ناامنی و احساس پریشانی می انجامد.

 این طرحواره ها که بیش از همه در نظریه جفری یانگ به آن ها پرداخته شده تحت تاثیر برآورده نشدن نیازهای هیجانی در دوران کودکی یا ارضای آن ها به شیوه نادرست پدید می آیند. یانگ در نظریه خود متناسب با 5 نیاز هیجانی یعنی نیاز به دلبستگی، هویت، آزادی بیان، پذیرش محدودیت و تفریح 18 طرحواره ناسازگار را شناسایی کرده است که خود تحول نیافته نیز یکی از آن ها است.

طرحواره خود تحول نیافته چیست و چه عملکردی دارد؟

خود تحول نیافته یکی از طرحواره های ناسازگار است که به علت برآورده نشدن یا ارضای نادرست نیاز به هویت و خود مختاری پدید می آید. افرادی که دارای طرحواره خود تحول نیافته یا همان خویشتن گرفتار هستند در مرز بندی با افراد  نزدیک زندگی نظیر مادر یا پدر دچار مشکل هستند.

همین مسئله باعث می شود که همه معنای زندگی خود را در حضور آن ها ببینند و یا در شرایطی که نمی توانند در کنار این افراد باشند از زندگی لذت نبرده یا دچار احساس گناه بشوند. افراد با طرحواره خود تحول نیافته اغلب از جانب دیگران به عنوان شخصیت هایی وابسته شناخته می شوند که نمی توانند روابط نزدیک خود را به خوبی مدیریت نمایند.

علل شکل گیری طرحواره خود تحول نیافته

همان طور که گفته شد بر اساس نظریه یانگ طرحواره های ناسازگار اولیه با نیازهای هیجانی در ارتباط هستند. در واقع اگر این نیازها به شیوه درستی در دوران کودکی ارضا نشوند احتمال شکل گیری طرحواره ها تا حد زیادی بالا می رود. در همین راستا یانگ معتقد است که طرحواره خود تحول نیافته به علت ارضای نادرست نیاز به هویت، خود مختاری و استقلال پدید می آید.

در واقع والدینی که به فرزندشان اجازه نمی دهند به اندازه کافی از آن ها فاصله بگیرند به طور غیر مستقیم فرصت شکل دهی یک خود منحصر به فرد را از کودک می گیرند و باعث می شوند که او از نظر عاطفی و فیزیکی به والدین خود احساس وابستگی کند. این وابستگی در نهایت می تواند به طرحواره هایی نظیر بی کفایتی و خویشتن گرفتار بیانجامد.

تفاوت طرحواره وابستگی- بی کفایتی و طرحواره خود تحول نیافته

طرحواره وابستگی – بی کفایتی و طرحواره خود تحول نیافته مفاهیمی بسیار نزدیکی به یکدیگر هستند. با این تفاوت که در طرحواره وابستگی – بی کفایتی بیش از هرچیز بحث وابستگی فیزیکی و عملی مطرح است. به این معنا که فرد بدون حضور فرد دیگر نمی تواند کارهای خود را انجام دهد.

 در مقابل افرادی که دارای طرحواره خویشتن گرفتار هستند نوعی وابستگی عاطفی شدید را در درون خود احساس می کنند. این وابستگی به این صورت است که آن ها به طور کل معنای وجودی خویش را در دیگری می بینند. این طرحواره به خصوص در افرادی که به شدت عاشق می شوند بیش از دیگران دیده می شود.

درمان طرحواره خود تحول نیافته

برای درمان طرحواره خود تحول نیافته باید در ابتدا ارزیابی دقیقی در این باره انجام دهید. در نظر داشته باشید که صرف آشنایی با مفاهیم طرحواره ها برای تشخیص وجود آن ها در خود یا دیگری کافی نیست. از همین رو لازم است که برای شناسایی طرحواره های ناسازگار به یک روانشناس متخصص در حیطه اسکیماتراپی مراجعه کنید. درمانگران پس از جلسات ارزیابی و مصاحبه بالینی به شما در مورد وجود انواع طرحواره ها و علل تداوم بخش آن ها آگاهی می دهند. هم چنین آن ها با استفاده از تکنیک های شناختی، هیجانی و رفتاری مختلف کمک می کنند تا بتوانید روند متفاوتی را در زندگی در پیش بگیرید.

سوالات متداول

-آیا خود تحول نیافته به معنای وابستگی به شخصی دیگر است؟

خویشتن تحول نیافته نوعی وابستگی عاطفی شدید است که باعث می شود فرد تمام معنای وجود خود را به فردی دیگر گره بزند و بدون او درگیر احساساتی نظیر پوچی و بی ارزشی شود.

برای دریافت مشاوره در زمینه طرحواره های ناسازگار می‌توانید با مشاوران مرکز مشاوره روانشناسی حامی هنر زندگی از طریق تلفن ثابت از کل کشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگیرید.

 

پدر خوب بودن | چگونه پدر خوبی باشیم؟ (ج)

پدر خوب بودن چه ویژگی هایی دارد؟ بسیاری از مردان هنگامی که می خواهند بچه دار شوند به دنبال یافتن خصوصیات پدر خوب هستند. در حقیقت آن ها می خواهند با تمرین ویژگی های مثبت، خود را برای فرزندپروری آماده کنند. در این راستا روانشناسان کودک و خانواده می توانند تا حد زیادی به شما کمک نمایند. ما در ادامه این مقاله تلاش کرده ایم تا از منظر روانشناسی به ویژگی های یک پدر خوب بپردازیم. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

پدر خوب بودن | اهمیت برخورداری از یک پدر خوب

در بیشتر توصیه های تربیتی متخصصان و کارشناسان به رفتار مادران تمرکز می کنند و در این میان تا حد زیادی نقش پدران نادیده گرفته می شود. این در حالی است که نحوه پاسخ دهی پدران به نیازهای هیجانی فرزندان می تواند در نحوه شکل گیری عقاید، باورها و احساسات آن ها نقش بسیار تاثیرگذاری داشته باشد. برای مثال بررسی های روانشناسی نشان می دهند دریافت حمایت کافی از جانب پدر در دوران رشد به افزایش اعتماد به نفس فرزندان کمک می کند و سلامت روان آن ها را در جنبه های مختلف بالا می برد. در همین راستا بسیار اهمیت دارد که پدران نیز با توصیه های تربیتی آشنا باشند و بتوانند نقش فعالی در پرورش فرزند خود ایفا کنند.

چگونه پدر خوبی باشیم؟

برای آنکه بتوانید پدر خوبی برای فرزند خود باشید لازم است در این زمینه آموزش ببینید و مهارت های لازم را در خود ایجاد کنید. ما در ادامه از منظر روانشناسی به ارائه چند راهکار برای ایفای نقش یک پدر خوب پرداخته ایم.

1- سلامت و منفعت فرزند خود را در اولویت قرار دهید

پس از اینکه فرزند شما به دنیا می آید باید بتوانید روحیه فداکاری و تعهد را در خود تقویت کنید. در همین راستا لازم است همیشه سلامت و منفعت فرزندتان را در اولویت قرار دهید و عادت های نادرست خود را کنار بگذارید. برای مثال ممکن است تا قبل از به دنیا آمدن کودک بتوانید هرجایی سیگار بکشید یا رفتارهای تغذیه ای نامناسبی داشته باشید. اما پس از تولد فرزندتان باید بتوانید عادات خود را تغییر داده و رفتارهای بالغانه تری را از خود نمایش دهید. چرا که انجام کارهایی نظیر سیگار کشیدن نزد کودک به سلامت جسمانی او آسیب می رساند و از منظر روانشناختی نیز آسیب رسان خواهد بود.

2- منبعی برای احساس امنیت و مراقبت باشید

یک پدر خوب با مراقبت درست و به جا احساس امنیت را در فرزند خود ایجاد می کند. در همین راستا لازم است که همواره به فرزندتان نشان دهید از او حمایت می کنید و تحت هر شرایطی در کنار او خواهید ماند. حمایت و مراقبت شما باید نامشروط باشد. برای مثال اگر کودک کار بدی انجام داد به او نگویید که دیگر پدر او نیستید یا مراقبت خود را قطع خواهید کرد. این کار احساس اضطراب زیادی را به بچه ها منتقل می کند و می تواند زمینه ساز بروز آسیب های روان شناختی مختلف در آن ها شود.

3- زمان های مشترکی را با فرزندتان بگذرانید

بسیاری از پدرها زمان به خصوصی را برای بودن در کنار فرزندشان اختصاص نمی دهند و همه وظایف را به مادر محول می کنند. همین امر باعث می شود که از کودکی صمیمیت چندانی بین پدر و کودک شکل نگیرد. برای تقویت ارتباط والد فرزندی لازم است زمان های مشترکی را با فرزندتان بگذارنید. در این زمان می توانید به انجام یک بازی بپردازید یا فعالیت هایی نظیر خواندن دیدن یا دیدن یک برنامه کودکانه را در برنامه خود قرار دهید.

4- عواطف خود را نشان دهید

بسیاری از مردان از ابراز احساسات و هیجانات خود می هراسند و فکر می کنند اگر عواطفشان را به کودک نشان دهند جذبه خود را نزد او از دست می دهند. این در حالی است که فرزندان تنها به پرورش احساس دلبستگی با مادر نیاز ندارند و برقراری رابطه عاطفی با پدر نیز در سلامت روان آن ها تاثیر می گذارد. در نتیجه لازم است که تلاش کنید گاهی اوقات در مورد احساس محبتی که به فرزندتان دارید صحبت کنید یا با انجام اعمالی نظیر در آغوش کشیدن و نوازش دوست داشتن خود را نشان دهید.

5- رفتار خوبی با همسرتان داشته باشید

یکی از مهم ترین خصوصیات یک پدر خوب این است که بتواند رفتار شایسته ای با همسر خود داشته باشد. چرا که پدر به عنوان یکی از مهم ترین الگوهای زندگی کودک  می تواند در رفتار او با مادرش نقش بسزایی داشته باشد. هم چنین بدرفتاری با مادر با تاثیرگذاری در خلق او می تواند منجر به تجربه تنش و اضطراب زیادی در کودک شده و زمینه بروز انواع مشکلات روانی را فراهم کند.

سوالات متداول

– آیا رابطه پدر و فرزند در دوران نوجوانی قابل بهبودی است؟

بله، در جلسات مشاوره کودک و نوجوان می توانید از یک درمانگر برای حل مشکلات و ارتقای کیفیت روابط خود کمک بگیرید.

– آیا اختلاف پدر با مادر می تواند در رابطه او با فرزند تاثیر بگذارد؟

در شرایطی که پدر و مادر رابطه خوبی ندارند کودکان اغلب احساس اضطراب کرده و نوعی دوگانگی را در درون خود تجربه می کند. این مسئله می تواند رابطه والد فرزندی را نیز تحت تاثیر خود قرار دهد.